به نام خداوند جان و خرد

ایران روز ۱۰ اردیبهشت ماه را روز ملی خلیج فارس نام گذاری کرده که پیشینه آن روز ملی دریای پارس یعنی همزمان با ترک پرتغالی ها از خلیج فارس با رشادت والی فارس در زمان صفویه است. در آن زمان با توجه به ضرورت زمان روز ملی دریای پارس نام گذاری شد. سال 1284 ، عهد نامه مفصل ۱۸۱۲ حاکمیت ایران را بر کل خلیج‌فارس به رسمیت شناخته بود.

پیشینه تاریخی:

بر اساس اسناد تاریخی نام خلیج‌فارس (Golfe Persique) یا (Persian Gulf) میراث کهن و جاودان ایران است. اولین بار در سال 1967 میلادی بود که پان عربیسم جمال عبدالناصر، نام دیگری برای آن مطرح  کرد که توفیقی نیافت! زیرا که در پی آن  و در زمانی کوتاه نیروی هوایی و نیروی دریایی ارتش ایران، پرچم ایران را برفراز بلندای سه جزیره تنب بزرگ و کوچک و ابوموسی در خلیج فارس بر افراشته کرد.  تا سال ۱3۵۸ همچنان نام خلیج فارس در هیچ زبان و فرهنگی در جهان به چالش کشیده نشد.

با اوج‌گیری قوم گرایی عربی در جریان جنگ عراق بر علیه ایران، اتحادیه عرب در سال ۱3۶۴ استفاده از نام خلیج‌فارس را برای کشورهای عرب ممنوع کرد. در ایران و اروپا رسانه‌های گروهی سکوت کردند و مطبوعات اشاره ای به اسناد تاریخی و هویت ملی این آبراه، در دفاع از نام خلیج‌ فارس نکردند، آنچه منتشر شد، چند جلد اطلس و دو جلد کتاب در تیراژی بسیار کم بود. در کتاب تاریخی ” استخری”  خلیج فارس و دریای پارس در شمال اقیانوس هند را دریای پارس نام برده است.

از ابتدای دهه ۱۳۷۰ که تلویزیون‌های ماهواره ای در کشورها رایج شد بخش آگاه جامعه ایران دریافتند که رسانه ها و تلویزیون‌های عرب زبان، رسانه‌های کشورهای عربی وحتی بخش‌های زبان غیر عربی، انگلیسی زبان و زبان های خاورمیانه بطور مستمر تحریف نام خلیج‌فارس را به‌طور گسترده‌ای اشاعه می‌دهند.  نام خلیج‌فارس در اطلس مشهور جهانی به نام”National Geography  “ناشنال ژیوگرافی” از سال  ۱۸۸۸ میلادی برگرفته از اسناد باستانی، نام خلیج‌فارس را به کار می برد،  لیکن برای اولین بار در نسخه جدید مورخ آبان سال ۱۳۸۳ نام جدیدی را در کنار را به نام” خلیج” قرار داد.

در پی آن، دولت برای حفظ میراث فرهنگی و هویت تاریخی ایران باتثبیت روز ملی خلیج‌فارس به تقویم رسمی کشور اقدام کرد. در قبول رسمیت و قدمت این نام توسط سایر کشورها، نام گذاری خیابان خلیج فارس در قاهره یک اقدام عملی از جانب کشور مصر بود.

بزرگداشت روز ملی خلیج‌فارس روند مستمری داشته. دیدگاه ضرورت دفاع از نام خلیج‌فارس و راهکارهای مفید در حفظ نام آن محافل آکادمیک و استادان ایرانی و اروپایی مطرح بود، تا طی یک گردهم آیی در دانشگاه تهران  روز بزرگداشت تثبیت شد و دو مورد جهانی شد.

• مالکیت سه جزیره در خلیج فارس به نام ایران که قبلا” در نقشه قلمرو امپراطوری عثمانی منعکس بود.
• ثبت روز ملی خلیج فارس، روز خروج پرتغالی ها از خلیج فارس در تقویم رسمی

موسسه آموزش عالی عمران و توسعه